Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB)

yorumsuz
23 views
Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB)

Dikkat Eksikliği Bozukluğu ve Hiperaktivite Bozukluk Nedir?

Dikkat Eksikliği Bozukluğu (DEB) olarak da adlandırılan dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB), dikkatsizlik, hiperaktivite gibi davranışsal belirtileri içeren en yaygın çocukluk dönemlerde görülen bozukluklardır. Her ne kadar çocukluk döneminde durum başlasa da, ergenlik ve yetişkinlik döneminde de devam edebilir. DEHB’nin belirtileri arasında kısa bir dikkat süresi ya da kolayca dikkat dağılması, huzursuzluk, sürekli kıpırdanma haraketlilik ya da aşırı dikkat çekme durumları vardır. DEHB’nin teşhis edilmesi zor olabilir ve hatta anlaşılması da oldukça zor olabilir.

Dikkat eksikliği / hiperaktivite bozukluğu, bir kişinin dikkatini sürdürmede veya fiziksel enerjiyi ve hareketi kontrol etmekte zorlanırken ortaya çıkar.

Bazı çocuklarda, Ulusal Ruh Sağlığı Enstitüsüne göre DEHB belirtileri 3 yaş kadar erken başlar.

Bununla birlikte, birçok yaşanan olayla, psikolojik bozukluk ve tıbbi koşullar DEHB’nin belirli özelliklerine yol açabilmektedir. Birey tanı alsa bile, DEHB yönetilebilirdir ve tedavi oldukça etkili olabilir. DEHB’nin asıl nedeni belirsiz olsa da, DEHB’li bir kişi, dikkatini sürdürme veya belirli bir olaya odaklanma zorluğu da dahil olmak üzere çeşitli bozukluklar yaşar. DEHB olan bazı insanlar hala hareketlilik halini sürdürebilir ve bazıları farklı belirtilerin bir kombinasyonunu gösterebilir. Bazı insanlar zaman zaman ilgisiz buldukları şeylere dikkat etmekle mücadele edebilecek olsa da, DEHB’li olanlar dikkatini sürdürmede zorluklarla karşılaşabilir.

Karakteristik Özellikleri ve Belirleyicileri

Doktorlar DEHB sunumunu üç kategoriye ayırmaktadır: dikkatsizlik, ağırlıklı olarak hiperaktiflik ve birleştirilmiş sunum. Her biri aşağıda daha ayrıntılı olarak açıklanmaktadır.

Dikkatsizlik: DEHB olan bir kişinin, aşağıdaki özellikleri gösterme olasılığı daha yüksektir:

Bir görevde veya olayda dikkat gerektiren yerde hata yapma eğilimine girme dikkatsizlik yaşama

Faaliyetlere veya görevlere odaklanmanın zorlukları

Diğer insanlar konuşurken dinlememenin görünüşünü vermek

Zaman yönetimi ve görev organizasyonu ile ilgili zorluk yaşamak

Günlük işlev için gereken eşyaları veya aksesuarları sıkça kaybetmek

Kolayca dikkatin dağılması

Görevleri tamamlamayı ve yükümlülükleri yerine getirmeyi unutmak

Uzun süreli odaklanma ve düşünce gerektiren görevlerden kaçınma veya yoğun bir şekilde hoşnutsuzluk

Görevleri tamamlamak için verilen talimatlarla ilgili zorluklar

Ağırlıklı olarak hiperaktif: Bu belirtici, bir bireyin dikkatsizlikten daha fazla hiperaktivite belirtisi gösterdiği anlamına gelir;

Sürekli “hareket halindeyken” görünmek

Yerinde oturamama durumu hali

Uygunsuz koşma veya tırmanma olayları

Bir sohbette sırasını beklemeden, genellikle başkalarının cümlelerini bitiren veya bir sorunun sona ermesinden önce yanıt verme durumları

Konuşmalar, etkinlikler veya oyunlar dahil olmak üzere başkaların sırasına sık sık izinsiz girme

Kıpır kıpır sürekli hareket halinde olmak ellerine ve ayaklarına dokunmak sallamak

Aşırı konuşma

Aşırı gürültü yaratmadan, oynamaya veya etkinliklere katılmaya zorlanan

Örneğin oyunlardaki gibi sıra beklenilmesi  gereken durumlarda sıra beklemekte ki isteksizlik

Kombine: Kombine DEHB olan bir kişi her iki belirleyiciden de özellikler gösterir.

Bu özellikler günlük yaşama, başkalarıyla ilişkilere ve okuldaki veya işteki başarıya müdahale eder.

Bir doktor DEHB’nin tanısında bir belirteç bulsa bile, bu zamanla değişebilir. Ulusal Ruh Sağlığı Enstitüsüne göre kadınların dikkat çekici özelliklerde zorluk yaşamaları daha olası.

Teşhis

Ulusal Ruh Sağlığı Enstitüsü’ne göre, DEHB olan çocukların çoğu ilkokulda tanı almaktadır. Bununla birlikte, bazı insanlar ergenliğe ve hatta yetişkinliğe kadar tanı alamayabilir.

Hiçbir spesifik tanı testi DEHB’yi tanımlayamaz. Bir doktor, işitme veya görme sorunları gibi diğer olası nedenleri ekarte etmek için muayeneler yapar.

DEHB’nin özellikleri ayrıca kaygı, depresyon, öğrenme güçlüğü ve uyku bozuklukları semptomlarına benzer olabilir.

Bir doktor genellikle davranış geçmişini oluşturmak ve en iyi ve en olası tanıyı almak için sorular sorar. Bu sorular genellikle hem DEHB şüpheli kişiler hem de aileleri veya bakıcıları içindir. Birçok çocuk, DEHB olan insanlar gibi ortak olan yüksek enerjiyi ve dikkatsizliği göstermektedir.

Tedaviler ve Terapiler

Doktorlar DEHB’yi tedavilerin bir kombinasyonu ile tedavi etmeyi önerebilirler. Tedaviler genellikle bireyin semptomlarına ve DEHB’nin okul ve ev yaşamına ne ölçüde etki ettiğine bağlıdır.

Örnekler şunları içerir:

Davranışçı terapi: Çocukların sosyal becerilerini geliştirmelerine, DEHB olanlara yardımcı olacak planlama tekniklerini öğrenmelerine ve işleri planlama ve tamamlama yeteneklerini geliştirmelerine yardımcı olabilecek bir terapistle çalışmayı içerir.

İlaçlar: Doktorlar, dikkati arttırmak ve odaklanmak için ilaçlar verebilir. Çeşitli ilaçlar mevcut olsa da, en yaygın tipler uyarıcılardır. DEHB tedavisi için uyarıcı olmayan ilaçlar da bulunur. Bir doktor genellikle en düşük dozu belirler ve gerekirse artırır.

Ebeveyn Koçluğu: Terapistler, DEHB’ye eşlik edebilecek sıklıkla zor davranışlara cevap vermelerine yardımcı olmak için ebeveynlerle de çalışabilirler. İlaç kullanma yerine ek eğitim yararlı olabilir.

Okul desteği: Öğretmenler ve danışmanlar, DEHB’si olan çocuklarla daha aktif çalışmak için eğitim planları oluşturmada ve farklı öğretim tarzlarını kullanmada önemli bir rol oynamaktadır.

DEHB zamanla veya yaşla düzelmez. Bazı insanlar bazı semptomların yaşlandıkça düzeldiğini fark edebilir, ancak yaşlanma kendi başına “iyileşecek” anlamına gelmez. DEHB tanısı olan insanlar bu özelliklerini idare ve yönetmek için özel özen ve yardım gerektirir. DEHB’li çocuklar Nemours Vakfı’na göre, kendilerini kontrol etme ve konsantrasyon yeteneklerini yetişkin oluncaya kadar yaşamı boyunca kontrol edecek şekilde geliştirebilirler.

DEHB’li bir birey tedavi alamıyorsa, benlik duygusu, depresyon, okuldaki sorunlar ve aile çatışmaları dahil bir çok konuda olumsuz durumlar yaşayabilir.

 

Sosyal Medyada Paylaş Facebook Twitter Google+


Eklenme Tarihi: 28 Ocak 2019

Facebook Yorumları

Konu hakkında yorumunuzu yazın